Dopłaty do nawozów i oleju napędowego, wprowadzenie specjalnego paliwa rolniczego, skuteczniejsza kontrola pochodzenia żywności oraz ochrona gospodarstw przed roszczeniami nowych mieszkańców wsi – to najważniejsze tematy konferencji poświęconej sytuacji polskiego rolnictwa. W spotkaniu uczestniczyli parlamentarzyści, samorządowcy i przedstawiciele instytucji rolniczych związani z Polskim Stronnictwem Ludowym.
O potrzebach rolników mówili poseł na Sejm RP Andrzej Grzyb, prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej Mieczysław Łuczak, wicemarszałek województwa wielkopolskiego Krzysztof Grabowski oraz kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kaliszu Piotr Wolarz.
Uczestnicy konferencji podkreślali, że okres dożynek powinien być nie tylko czasem podziękowania za plony, ale również okazją do rozmowy o rosnących kosztach produkcji, sytuacji hodowców i konkurencyjności polskiej żywności.
Zagraniczne mięso sprzedawane jako polskie?
Poseł Andrzej Grzyb zwrócił uwagę na problem niewłaściwego lub nieczytelnego oznaczania kraju pochodzenia produktów spożywczych. Jak mówił, szczególnie rolnicy z subregionu kaliskiego alarmują, że towary wyprodukowane za granicą bywają oferowane konsumentom pod polskimi markami.
Problem ma dotyczyć również mięsa. Parlamentarzysta wskazywał, że do Polski sprowadzane są m.in. tusze pochodzące ze zwierząt ubitych w Danii lub Holandii, a uzyskane z nich mięso może być później przedstawiane jako produkt polski.
Grzyb poinformował, że prezydent podpisał ustawę mającą skuteczniej chronić rolników i konsumentów przed nieuczciwą konkurencją. Nowe rozwiązania mają wzmocnić obowiązek oznaczania kraju pochodzenia produktów oraz kompetencje Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, także w zakresie kontroli handlu internetowego.
Poseł przypomniał również, że w czasie gwałtownego spadku cen wieprzowiny zwrócił się do ministra rolnictwa o sprawdzenie, czy na rynku zakładów mięsnych mogło dojść do zmowy cenowej. Według przekazywanych mu informacji na przełomie czerwca i lipca ceny w Polsce miały być o około 1,50 zł niższe niż notowania na giełdzie w Berlinie.
Rolnik pracuje nocą, bo musi. Nowe przepisy mają chronić gospodarstwa
Kolejnym omawianym rozwiązaniem jest projekt ustawy dotyczącej ochrony produkcyjnej funkcji wsi. Jego celem ma być zabezpieczenie gospodarstw przed roszczeniami związanymi z typowymi następstwami działalności rolniczej – hałasem, zapyleniem, zapachami czy pracami wykonywanymi późnym wieczorem i nocą, szczególnie podczas żniw oraz zbiorów.
Andrzej Grzyb zwrócił uwagę, że osoby kupujące domy i działki na terenach rolniczych nie zawsze akceptują realia funkcjonowania gospodarstw. Po przeprowadzce skarżą się m.in. na odgłosy maszyn, zapachy oraz wydłużony czas pracy rolników.
Projekt zakłada zmiany w Kodeksie cywilnym i Kodeksie wykroczeń. Prawidłowo prowadzona działalność rolnicza nie miałaby być automatycznie traktowana jako nadmierne zakłócanie spokoju lub porządku nocnego. Osoby kupujące nieruchomości na obszarach wiejskich miałyby ponadto potwierdzać w aktach notarialnych świadomość występowania uciążliwości związanych z sąsiedztwem gospodarstw.
Do 500 zł na hektar i dodatkowe 52 grosze do litra paliwa
Podczas konferencji przedstawiono także założenia nadzwyczajnego wsparcia dla gospodarstw dotkniętych wzrostem cen nawozów i oleju napędowego, wywołanym kryzysem na Bliskim Wschodzie.
Projekt przewiduje:
- dopłatę do nawozów mineralnych w wysokości do 500 zł na hektar, maksymalnie do 300 hektarów użytków rolnych,
- dodatkowe 52 grosze do każdego litra oleju napędowego wykorzystanego do produkcji rolnej,
- objęcie pomocą wydatków udokumentowanych fakturami i poniesionych od 1 marca do 31 sierpnia 2026 roku.
Prezes Wielkopolskiej Izby Rolniczej Mieczysław Łuczak przekazał, że Polska otrzymała na pomoc nawozową 66 mln euro ze środków Unii Europejskiej. Trwają rozmowy z Ministerstwem Finansów dotyczące uzupełnienia tej kwoty pieniędzmi z budżetu państwa, co miałoby pozwolić na osiągnięcie dopłaty w wysokości 500 zł na hektar.
Po połączeniu obecnego zwrotu akcyzy wynoszącego 1,48 zł za litr z dodatkową dopłatą w wysokości 52 groszy całkowite wsparcie miałoby osiągnąć 2 zł na litr oleju napędowego. Dodatkowa pomoc ma być wypłacana w ramach oddzielnego naboru prowadzonego przez ARiMR.
– Rolnik powinien być w centrum uwagi przez cały rok, nie tylko w okresie dożynek – podkreślał Mieczysław Łuczak.
Według prezesa Wielkopolskiej Izby Rolniczej koszty produkcji żywności systematycznie rosną, podczas gdy ceny otrzymywane przez producentów za płody rolne pozostają na poziomie nieadekwatnym do obecnych wydatków. Państwo powinno więc pomagać gospodarstwom przede wszystkim poprzez obniżanie kosztów produkcji.
Specjalne, barwione paliwo rolnicze
Wielkopolska Izba Rolnicza postuluje również wprowadzenie w Polsce specjalnego paliwa przeznaczonego wyłącznie do produkcji rolnej. Rozwiązanie wzorowane na systemie funkcjonującym we Francji zakładałoby barwienie oleju napędowego i zwolnienie go z części podatków oraz innych danin.
Według wyliczeń przedstawionych przez Mieczysława Łuczaka pozwoliłoby to obniżyć cenę paliwa dla rolników o około 3 zł na litrze. Takiego oleju można byłoby używać wyłącznie w działalności rolniczej.
Prezes WIR przekonywał, że wiele wielkopolskich gospodarstw towarowych posiada już zbiorniki umożliwiające hurtowy zakup takiego paliwa. Zapowiedział dalsze rozmowy z ministrem rolnictwa oraz zabieganie o poparcie Ministerstwa Finansów. Wprowadzenie stałego systemu miałoby ograniczyć konieczność corocznego ubiegania się o środki na zwrot akcyzy.
Powstaje portal dla rolników
Kierownik kaliskiego Biura Powiatowego ARiMR Piotr Wolarz poinformował o pracach nad portalem rolnika. Nowe narzędzie ma ułatwić dostęp do sprawdzonych informacji, obsługę wniosków oraz korzystanie z programów pomocowych.
Zapowiedział również uruchomienie naboru w ramach kompleksowego programu odbudowy polskiej hodowli trzody chlewnej. Pomoc ma obejmować dopłaty do zwierząt gospodarskich i wspierać ponowny rozwój produkcji.
Przedstawiciel Agencji zaapelował jednocześnie, aby rolnicy weryfikowali pojawiające się w internecie informacje i korzystali z oficjalnych źródeł.
Szczegółowe informacje o aktualnych przepisach, naborach oraz programach wsparcia można uzyskać w Biurze Powiatowym ARiMR przy ul. Zacisze 2 w Kaliszu oraz pod numerem telefonu 62 767 69 12.
PZA
